2. Het rouwproces = een veranderingsproces!

2. Het rouwproces = een veranderingsproces!

 

Onze problemen dwingen ons tot een hogere ontwikkeling van ons bewustzijn, tot een dieper inzicht. Daardoor kunnen wij uitgroeien tot een sterker, gevoeliger en bewuster levend mens.

Zelfrealisatie: Het gaat erom dat jij in je leven wordt wie je wilt zijn.

 

Jíj bent de regisseur van je eigen leven. Jij bepaalt zelf welke rollen je in dit leven speelt!!

(Je rouwproces is een van de heiligste (helendste) ervaringen die je als mens kunt hebben. Het zal je inzicht in het mysterie van het leven, van de dood en van de verrijzenis vergroten. Schat dit op waarde. (Je kunt het gevoel hebben dat de overledene bij je is.)

 

Er is een verband tussen zeer negatieve gevoelens en onredelijke gedachten! Zoals bijvoorbeeld: De gedachten "Het leven heeft geen zin meer", of "Ik zal nooit meer gelukkig worden, een partner vinden"  zijn onredelijk. Daarmee ga je leven naar een bepaalde gedachte/uitspraak. Herken je dat? Je weet niet hoe je leven er over vijf jaar uitziet.

Ga na waar die gedachten vandaan komen. Neem hier de tijd voor...........

Probeer negatieve gedachten om te zetten naar positiever denken; daardoor veranderen je gevoelens en je lichamelijke reacties mee.

 

Ieder rouwproces is uniek. Een ideaal rouwproces bestaat niet. Ook niet een standaard duur. Of een aantal fases die de rouwende moet doorwerken. Je doet het op jóuw manier. Voor de een is het als een afgesloten hoofdstuk en wordt er een bladzijde omgeslagen. En iemand anders stort zich op zijn werk en probeert daarmee zijn gevoelens te onderdrukken. 

We kunnen het probleem niet op een verstandelijke manier oplossen.

We hoeven het ook niet alléén te doen, maar we moeten het wel zèlf doen!

 

De duur van het rouwproces hangt af van de verwerking van eerder geleden verliezen, en je persoonlijkheid (karakter). Misschien kost het je jaren om te aanvaarden dat iemand voor altijd uit je leven is verdwenen.

 

Ontloop anderen niet (voor steun, aandacht, een knuffel), maar luister niet naar mensen die je vertellen hoe jij je moet voelen en hoe lang je mag of 'moet' rouwen.

 

Er zijn vijf rouwtaken:

1. Deel je gevoelens met anderen: Als je je gevoelens uit in plaats van ze weg te stoppen, dan mogen ze er letterlijk uitkomen en blijven ze niet vastzitten. Of uit je op een andere manier: schrijf je gedachten van je af, of een afscheidsbrief, wat je nog allemaal wilde zeggen, schilder, maak muziek, zing, wees creatief…….

Hiermee schep je ordening in de chaos van je heen en weer               schietende gedachten en gevoelens.

 

2. Erkenning van je verlies / aanvaarden van de realiteit /            accepteren wat je is overkomen

Als je hart breekt, werken je verdedigingsmechanismen als ontkenning of verdringing niet goed. Erken je SCHULDgevoel: de gedachte 'als we nou maar .......; bijvoorbeeld eerder naar de dokter waren gegaan, dan zou …..'

Vergeving kan veel leed verzachten op dit punt.

JIJ HEBT ONDER DE OMSTANDIGHEDEN DE BEST MOGELIJKE BESLISSINGEN GENOMEN. Je kunt het niet 'beter' overdoen! Aanvaard de feiten zoals ze zijn. Jij bent niet verantwoordelijk voor wat er gebeurd is (wie leeft of sterft.).

Erken je WOEDE: Op alles en iedereen kan je ontzettend boos zijn! Vertel erover, dan mag het loskomen. Probeer je negatieve gedachten op te geven, ze maken je alleen gedeprimeerder. En ervaar de liefde die je met anderen deelt.

Vat moed, want het leven, jouw leven is een geschenk. Hang een spreuk op die je aanspreekt.

We moeten het leven soms nemen zoals het komt. Je kunt het niet altijd naar jouw hand zetten.

Het gemis kan jarenlang blijven doorwerken!

Je gaat inzien dat je dierbare echt is overleden: niet meer de tafel voor twee, drie of vier dekken; je denkt dat je de geliefde ergens ziet lopen, tot je erachter komt dat dat helemaal niet kan. Je sociale leven verandert: je wordt niet meer uitgenodigd voor een kaartavondje, omdat de vierde persoon ontbreekt.

Erken je (harte)pijn als reactie: dat hóórt erbij.

Besef hoe je hele leven veranderd is (neem je schade op: naast de grote scheuren, ook vele kleine scheurtjes).

 

ZELFHULP: (Pak je schrift er weer bij)

·  Maak een dagindeling: Belangrijk is dat je de structuur houdt die je ervoor had. Je werk/bezigheden, en dat je niet geïsoleerd raakt. Daarmee houd je greep op de gebeurtenissen van de dag.

·   Eet en drink goed.

·   Neem lichaamsbeweging.

·   Vermijd geen plekken.

·   Je màg verdrietig zijn.

·  Als je in de put zit, denk aan een achtbaan, je gaat in een golfbeweging ook weer omhoog.

.  Gebruik positieve bevestigingen (bv. Elke dag voel ik me beter) Hang ze op de wc-deur, spiegel, dashboard van je auto.

·   Er zijn meditatieboekjes voor elke dag.

·   Schrijf elke dag op wat er goed ging, positief was (dagboek).

·  Schrijf op wat er het afgelopen jaar is gebeurd, met name de goede dingen, en hoe het met JOU gaat!

·   Aard jezelf, met wortels of zonlicht diep de aarde in. Zodat je je niet zweverig voelt.

·   Waar heb je nog zorgen om? .......

 

Inzichten

Maak een lijst van je gedachten die je op een dag hebt.

Links zet je de positieve gedachten onder elkaar. Rechts zet je je negatieve gedachten op een rij.

                +                                                    --

 

Wat zie je: Valt de hoeveelheid van een bepaalde kant je op?

Welke van deze gedachten zou je willen bijsturen? .......

 

Wat is jouw schade op dit moment? (Schrijf het op in je schrift).

 

3.  Herkennen van gevoelens zoals verdriet

Het doorleven, voelen van je pijn en verdriet: Omdat niemand het fijn vindt om pijn of verdriet te voelen, wordt deze taak soms ontlopen. Verdriet wordt ontkend, gedachten vermeden. Soms is het verdriet niet zo hevig (bijv. als een ouder persoon een van zijn/haar hoogbejaarde, of langdurige zieke ouders verliest).

Je gaat je leven herinrichten; een nieuwe ordening en zingeving creëren.

Je dagelijkse werkzaamheden: hoe deel je ze in, met wie (verzorging, vervoer, sociale netwerk) heb je dagelijks, wekelijks, maandelijks contact, welke initiatieven onderneem je zelf. Maak een lijst van hulpbronnen.......

Je gaat problematische gevoelens onder ogen zien en verwerken.

Je maakt de balans op wat goed is geweest; en wat er niet meer is te herstellen........

Doe een vergevingsmeditatie (naar die ander, vraag in je gedachten die ander om jou te vergeven, en vergeef tenslotte jezelf voor alle nare gevoelens die je zijn overkomen: je kunt op elk tijdstip dat jou uitkomt schoon schip maken, en hoeft daar niet mee te blijven rondlopen). (zie ook verderop in dit hoofdstuk)

Stel jezelf de volgende vragen (en schrijf ze op, om nog eens na te lezen).......

1.       Waar heb je behoefte aan?

2.       Wat heb je nodig?

3.       Waar kun je dat halen?

 

4. Verkennen – de overledene een plek geven binnen het gezin en je aanpassen aan een nieuw leven waarin de overledene niet meer aanwezig is

Als dat je helpt om jezelf te genezen: Brand een kaarsje of zet een bloem bij een foto van je dierbare.

Foto's kijken, (bloemen op het graf)

Verjaardag en sterfdag van je dierbare overledene gedenken. Plan van te voren wat je die dag wilt doen. Maak er een dag van met zo weinig mogelijk spanning. Wat was zijn/haar lievelingseten?

Herinneringen: Wat mis je, wat mis je niet?

 

5. Verbinden – de overledene emotioneel een plek geven        en nieuwe relaties aangaan

Je gaat je verdriet een plek geven; de relatie met de overledene, je man/vrouw krijgt een ander karakter. Wees dankbaar voor wat je samen had........

Je gaat leren je gedachten te verzetten of iets nieuws ondernemen. Daarmee verander je bewust je minder prettige gevoelens naar vrolijkere ervaringen........

Er is een leegte, een geschenk van de overledene aan jou, die je kunt vullen, daar kan je wat mee doen. Het leven gaat verder: jij gaat andere, nieuwe relaties aanknopen, die bij jouw nieuwe situatie aansluiten.

Je gaat jezelf een nieuwe identiteit aanpassen en een andere levensweg bewandelen.

 

Je kunt de rouwperiode beleven als een doolhof: De weg is onbekend, de uitgang moeilijk te vinden, regelmatig loop je met je hoofd tegen een muur en kom je op plaatsen waar je al bent geweest en waar je leed moet worden overwonnen. Vertrouw op jezelf (je kunt het, je wilt het, en je doet het), en opeens zie je de uitgang voor je opdoemen.

 

Opdracht:

1.  Vertel keer op keer je verhaal.

2.  Haal samen herinneringen op.

3.  Kijk samen naar foto's van de overledene.

4.  Noem de naam van je overledene.

5.  Bezoek belangrijke plekjes met vrienden.

6. Uit je gevoelens; en als er niemand in je omgeving aanwezig is,    schrijf je gevoelens dan op.

7. Laat vrienden, kennissen weten als je steun of hulp nodig hebt!

8. Schrijf op wat je is overkomen in de tegenwoordige tijd.......; en schrijf het een tijdje daarna op in de verleden tijd........

 

Er zijn wel drie fasen te benoemen, waarin je wisselend terecht kunt komen:

a) Ontkenning / protest (door ontkenning kan je de dood stap voor stap toelaten); verontwaardiging, shock, verdoving, roes, veel huilen (laat je vooral niet tegenhouden hierin).

b) Wanhoop (misschien een half jaar na het overlijden. Is voor veel mensen de moeilijkste fase):

Het medeleven begint weg te ebben.

Je kunt je verlaten voelen, eenzaam, zinloos, angstig, woedend, schuldig, spijt hebben, verbitterd zijn.

Deze depressie doet je beseffen dat de scheiding definitief is;

Het leven gaat door, maar het gaat nog niet goed met je.

c)  Loskomen – de mist trekt op……

Het voelt als een ritje in de achtbaan in het donker, of als een vloedgolf. Met de tijd worden de golven minder hoog. De ene keer zit je op de top, het andere moment zit je in een diep dal. Pijn in je borst. Je bent losgescheurd van de ander. Je gevoelens schieten alle kanten op (je voelt je beurtelings verdrietig, woedend of angstig, schuldig).

Dit is een periode van actieve rouw, die lang kan duren. We nemen gedurende ons hele leven afscheid: met je geboorte kom je los van je moeder; je schooljuffrouw, je jeugd, je ouders, je thuis, je minnaars, je overleden huisdier, de jaargetijden. Iedere verandering kan als verlies worden gezien.

Het leven = veranderen.

Langzaamaan schik je je in je situatie, is er aanvaarding en hoop…….

Dan kun je met genegenheid terugdenken aan de overledene (niet alléén het ideaalbeeld zien)

Wat waren zijn/haar goede kanten;  EN wat waren de minder goede kanten? (Schrift)

 

Zelfhulp:

   1.    Vergeef (in je gedachten) mensen die je willen troosten, maar je pijn vergroten.
2.    Vergeef jezelf als je teleurgesteld bent in anderen, ook als het e overleden dierbare is.
3.   Houd een dagboek bij, wat houdt je bezig, (brief / gedichten / tekening / collage maken).
4.  Praat met een goede vriend(in) over degene die je hebt verloren.
5.  Droom je wel eens; waar gaan die dromen over? Schrijf je dromen op. Deze vertellen veel over jezelf en mogelijk over de overledene.
6.    Draag een kledingstuk of sieraad van de overledene.
7.  Zet een foto neer van de overledene. Praat met de overledene door naar de foto te kijken. Vertel hoe je je voelt en hoe je hem / haar mist.
8.  Steek een kaars op. Bid voor en samen met de overledene. Jullie liefde smeedt een spirituele band die de afstand overstijgt. (Hij/zij is slechts één gedachte van je vandaan!)
9.   Zoek lotgenoten waarmee je kunt praten (die dit rouwproces te boven zijn gekomen).
10. Lees over verliesverwerking op internet, boeken voor extra hulp;  MIND korrelatie 0900 1450 voor extra advies en informatie bij psychische en sociale uitdagingen.

 

Neem niet te vlug belangrijke beslissingen (ontslag, scheiding bij een overleden kind): soms heb je behoefte om weg te gaan van alles wat je aan de dood herinnert. Geef bezittingen niet te snel weg. Je innerlijk evenwicht moet eerst worden hervonden.

 

Van rouwarbeid kun je 'doodmoe' worden, leeg. Hoe is dat voor jou? (Pak je je rust, ga je op tijd naar bed, of tussen de middag even een uurtje bijkomen)

Het is echter aan te raden om te leren omgaan met het gemis en andere nare gevoelens,  om een nieuw levenspad te kunnen inslaan. Neem de tijd voor jezelf om in je eigen tempo je te bezinnen en een nieuw evenwicht te vinden.

 

 

--:--